Jak wymienić struny w gitarze? Najpierw poluzuj stare struny i zdejmij je z instrumentu. Wyczyść podstrunnicę, załóż nowy komplet i równo nawiń każdą strunę na klucz. Na końcu nastrój gitarę, delikatnie rozciągnij struny i jeszcze raz popraw strój. Cała praca zajmuje zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Wizyta u lutnika nie jest potrzebna, chyba że gitara ma uszkodzony mostek, klucze albo siodełko.
Kiedy wymienić struny w gitarze?
Matowe brzmienie, częste rozstrajanie i ślady rdzy to wyraźne sygnały, że struny są już zużyte. Z czasem tracą elastyczność, gorzej trzymają strój i nie brzmią tak czysto jak wcześniej.
Tempo zużycia zależy między innymi od tego, jak często grasz, jak przechowujesz gitarę i czy Twoje dłonie mocno się pocą.
Struny warto wymienić, gdy:
- brzmią głucho i straciły wyraźne wysokie tony,
- gitara szybko się rozstraja,
- na metalu pojawiła się korozja,
- powierzchnia strun jest szorstka albo przebarwiona,
- w miejscach styku z progami widać wgniecenia,
- jedna struna pękła, a pozostałe też są już zużyte,
- przygotowujesz gitarę do koncertu lub nagrania.
Nie ma jednego terminu, który sprawdzi się u każdego. Osoba grająca codziennie może zmieniać komplet co kilka tygodni. Początkujący gitarzysta, który ćwiczy od czasu do czasu, może używać tych samych strun przez kilka miesięcy.
Jak wymienić struny w gitarze- infografika
Jakie struny wybrać do gitary?
Najpierw sprawdź, do jakiego rodzaju gitary przeznaczony jest dany komplet. To ważne, bo struny do gitary klasycznej, akustycznej i elektrycznej różnią się materiałem, grubością oraz napięciem.
Nie zakładaj metalowych strun do zwykłej gitary klasycznej, jeśli producent wyraźnie tego nie dopuszcza. Ich napięcie jest znacznie większe niż napięcie strun nylonowych. Może to doprowadzić do odklejenia mostka, wygięcia gryfu albo uszkodzenia płyty rezonansowej.
Struny do gitary klasycznej
W gitarze klasycznej najczęściej montuje się struny nylonowe. Trzy cienkie struny robi się z nylonu lub materiału kompozytowego. Trzy grubsze mają zwykle metalową owijkę na elastycznym, syntetycznym rdzeniu.
W sklepach można znaleźć komplety o napięciu:
- niskim,
- normalnym,
- wysokim.
Na początek najlepiej sprawdza się zwykle zestaw o normalnym napięciu. Struny nie są wtedy przesadnie twarde, ale dają stabilne i wyraźne brzmienie.
Struny do gitary akustycznej
Gitara akustyczna ma struny metalowe. Najczęściej wykonuje się je z brązu fosforowego albo stopu oznaczanego jako 80/20 bronze.
Na opakowaniu znajdziesz liczby określające grubość strun, na przykład:
- 0.010–0.047,
- 0.011–0.052,
- 0.012–0.053.
Cieńsze struny łatwiej docisnąć do progów. Mogą więc być wygodniejsze dla początkującej osoby. Grubszy komplet daje często mocniejsze, pełniejsze i głośniejsze brzmienie, ale wymaga nieco większej siły w palcach.
Struny do gitary elektrycznej
W gitarze elektrycznej także stosuje się struny metalowe, ale zwykle są one bardziej miękkie niż struny akustyczne. Popularne zestawy mają grubość:
- 0.009–0.042,
- 0.010–0.046.
Duża zmiana grubości strun może wpłynąć na krzywiznę gryfu, wysokość strun i menzurę. Po przejściu na znacznie cieńszy albo grubszy komplet gitara może wymagać regulacji.
Co przygotować do wymiany strun?
Nowy komplet strun to podstawa, ale kilka prostych narzędzi znacznie ułatwi pracę.
Przygotuj:
- komplet strun pasujący do Twojej gitary,
- stroik elektroniczny lub aplikację w telefonie,
- korbkę do kluczy,
- obcinaczki,
- miękką ściereczkę,
- środek do czyszczenia odpowiedni do wykończenia gitary,
- podkładkę pod gryf albo złożony ręcznik.
Korbka nie jest konieczna, ale pozwala szybciej poluzować i nawinąć struny. Przydadzą się też obcinaczki, ponieważ po montażu trzeba usunąć wystające końcówki.
Uważaj. Przycięta metalowa struna jest ostra i łatwo można ukłuć nią palec.
Jak wymienić struny w gitarze akustycznej?
W większości gitar akustycznych struny trzymają się w mostku za pomocą niewielkich kołków. Sam montaż nie jest trudny, ale trzeba dokładnie osadzić zakończenie każdej struny.
Krok 1. Poluzuj stare struny
Kręć kluczami tak, aby napięcie stopniowo malało. Struna powinna zrobić się całkowicie luźna.
Nie przecinaj strun, gdy są mocno napięte. Mogą gwałtownie odbić i zranić dłoń albo twarz.
Kiedy struna jest już luźna, zdejmij ją z trzpienia klucza.
Krok 2. Wyjmij kołki z mostka
Kołek możesz delikatnie podnieść palcami albo specjalnym wycięciem w korbce do strun. Rób to spokojnie, bez szarpania.
Nie podważaj kołków nożem, śrubokrętem ani innym ostrym narzędziem. Łatwo w ten sposób zarysować mostek albo uszkodzić sam kołek.
Krok 3. Wyczyść gitarę
Po zdjęciu kompletu masz łatwy dostęp do całej podstrunnicy i okolic mostka. Przetrzyj te miejsca suchą, miękką ściereczką. Usuń kurz, pył i tłuste ślady.
Środki pielęgnacyjne dobieraj do rodzaju drewna i lakieru. Nie każdy preparat nadaje się na przykład do lakierowanej albo klonowej podstrunnicy.
Krok 4. Włóż strunę do mostka
Wsuń kulkę znajdującą się na końcu struny do odpowiedniego otworu. Następnie włóż kołek. Jego rowek powinien być skierowany w stronę struny.
Lekko pociągnij strunę do góry. Kulka powinna oprzeć się pod mostkiem, a kołek pozostać nieruchomo na swoim miejscu.
Kołek nie powinien wysuwać się podczas napinania struny. Gdy zaczyna się podnosić, poluzuj strunę i popraw jej ułożenie.
Krok 5. Przełóż strunę przez klucz
Poprowadź strunę przez siodełko i włóż jej koniec do otworu w trzpieniu klucza. Zostaw niewielki luz, który pozwoli wykonać kilka równych zwojów.
Nie zostawiaj zbyt dużego zapasu. Nadmiar zwojów utrudnia strojenie i może powodować przesuwanie się struny.
Zbyt mały zapas też jest problemem. Struna może wysunąć się z klucza, zanim odpowiednio się zablokuje.
Krok 6. Nawiń strunę
Podczas kręcenia kluczem lekko napinaj strunę drugą ręką. Dzięki temu kolejne zwoje ułożą się równo.
Każdy następny zwój powinien znaleźć się niżej od poprzedniego. Struna będzie wtedy schodziła w dół trzpienia i prawidłowo dociskała do siodełka.
Zwoje nie powinny się przecinać ani nachodzić na siebie.
Krok 7. Nastrój gitarę
Po założeniu wszystkich strun nastrój gitarę. Standardowy strój od najgrubszej do najcieńszej struny to:
E – A – D – G – H – E
W angielskich aplikacjach i stroikach polska struna H jest oznaczana literą B.
Strój instrument powoli. Nowe struny szybko tracą początkowe napięcie, dlatego po kilku minutach trzeba będzie ponownie je dostroić.
Jak wymienić struny w gitarze elektrycznej?
Kolejne kroki są podobne jak w gitarze akustycznej. Różni się głównie sposób przeprowadzenia struny przez mostek.
Osoby początkujące często pytają, ile strun ma gitara elektryczna — standardowy model ma sześć strun, choć dostępne są też gitary siedmio- i ośmiostrunowe.
W zależności od konstrukcji gitary struny mogą przechodzić:
- przez tył korpusu,
- bezpośrednio przez mostek,
- przez strunociąg typu stopbar,
- przez mostek tremolo.
Najpierw poluzuj starą strunę i zdejmij ją z klucza. Potem wysuń ją z mostka albo z tyłu korpusu.
Nową strunę przeprowadź dokładnie tą samą drogą. Sprawdź, czy prawidłowo leży w rowku siodełka, mostka i wszystkich prowadnic.
Nie napinaj jej od razu do końca. Najpierw upewnij się, że nigdzie się nie zaczepiła i nie przebiega pod niewłaściwym kątem.
Wymiana strun w gitarze z mostkiem Floyd Rose
Mostek Floyd Rose wymaga większej ostrożności. Struny są blokowane przy mostku i siodełku, a każda zmiana napięcia wpływa na położenie całego mechanizmu.
Początkująca osoba może wymieniać struny pojedynczo. Wtedy pozostałe zachowują część napięcia i mostek nie zmienia gwałtownie swojego położenia.
Warto też sprawdzić instrukcję producenta konkretnego modelu. Budowa mostków może się nieco różnić.
Gdy regulacja mechanizmu sprawia problem, lepiej oddać gitarę do serwisu. Źle ustawiony mostek utrudni strojenie i może podnieść albo obniżyć struny nad progami.
Jak wymienić struny w gitarze klasycznej?
Struny do gitary klasycznej najczęściej nie mają metalowej kulki na końcu. Trzeba je więc odpowiednio zawiązać na mostku.
Tu liczy się dokładność. Źle zrobiona pętla może rozwiązać się podczas strojenia, a struna gwałtownie wyskoczy z mostka.
Jak zamocować strunę na mostku?
Przełóż koniec struny przez otwór w mostku. Zostaw zapas o długości kilku centymetrów.
Następnie przeprowadź końcówkę pod główną częścią struny, aby utworzyć pętlę. Zawiń ją tak, by podczas napinania zaciskała się na tylnej krawędzi mostka.
Przy cienkich, gładkich strunach warto zrobić dwa lub trzy przełożenia. Dzięki temu węzeł nie będzie się wysuwał.
Końcówka struny powinna opierać się po tylnej stronie mostka, a nie na jego górnej powierzchni.
Jak zamocować strunę na kluczu?
Włóż strunę do otworu w wałku klucza i zostaw niewielki luz. Przełóż końcówkę wokół głównej części struny, aby stworzyć proste zabezpieczenie.
Następnie zacznij kręcić kluczem. Pilnuj, aby zwoje układały się równo i nie wchodziły na siebie.
Nylon potrzebuje więcej czasu na rozciągnięcie niż metal. Przez pierwsze dni gitara klasyczna może więc szybko tracić strój. To normalne. Wystarczy regularnie ją dostrajać.
Czy trzeba wymieniać wszystkie struny naraz?
Najczęściej warto założyć cały nowy komplet. Wszystkie struny będą miały wtedy podobne brzmienie, napięcie i stopień zużycia.
Wymiana tylko jednej struny ma sens, gdy:
- nowa struna pękła krótko po założeniu,
- pozostałe struny są w bardzo dobrym stanie,
- potrzebujesz szybkiej naprawy podczas próby lub koncertu.
Świeża struna może brzmieć jaśniej niż pozostałe. Różnica jest czasem wyraźna, zwłaszcza gdy starszy komplet był używany przez kilka miesięcy.
W gitarze z ruchomym mostkiem dobrym rozwiązaniem bywa wymiana jednej struny po drugiej. Napięcie pozostaje wtedy bardziej stabilne.
Przy zwykłym, nieruchomym mostku możesz zdjąć cały komplet. To najlepszy moment na dokładne wyczyszczenie podstrunnicy.
Jak rozciągnąć nowe struny?
Nowe struny zwykle szybko się rozstrajają. Materiał się rozciąga, a zwoje układają się na kluczach. Nie oznacza to błędu podczas montażu.
Aby przyspieszyć stabilizację:
- Nastrój gitarę.
- Delikatnie unieś jedną strunę nad podstrunnicą.
- Lekko pociągaj ją w kilku miejscach na całej długości.
- Ponownie nastrój instrument.
- Powtórz te czynności kilka razy.
Nie ciągnij mocno i gwałtownie. Struna może pęknąć albo wyrwać się z mostka.
Wystarczy niewielkie, równomierne naprężenie. Po kilku cyklach strojenia struny powinny znacznie lepiej utrzymywać właściwy dźwięk.
Najczęstsze błędy podczas wymiany strun
Założenie złego rodzaju strun
Struny muszą pasować do konstrukcji instrumentu. Najpoważniejszym błędem jest montaż stalowego kompletu w gitarze klasycznej, która nie została do tego przystosowana.
Takie struny mocniej ciągną mostek i gryf. Uszkodzenie może pojawić się od razu albo po pewnym czasie.
Zbyt wiele zwojów na kluczu
Duża liczba zwojów nie poprawia stabilności. Wręcz przeciwnie. Struna może przesuwać się na trzpieniu, przez co gitara będzie traciła strój.
W większości przypadków wystarczy kilka równych nawinięć.
Krzyżujące się zwoje
Zwoje powinny leżeć jeden pod drugim. Nie mogą się przecinać ani tworzyć przypadkowej plątaniny.
Krzywo nawinięta struna może przeskakiwać podczas strojenia.
Zbyt krótkie przycięcie struny
Najpierw zamontuj strunę i wstępnie ją nastrój. Dopiero później odetnij wystający koniec.
Gdy przytniesz ją zbyt wcześnie, może zabraknąć długości potrzebnej do poprawnego nawinięcia.
Źle osadzony kołek
W gitarze akustycznej kulka struny powinna oprzeć się pod mostkiem. To ona utrzymuje napięcie, a nie sam kołek.
Gdy kulka leży nieprawidłowo, kołek może wyskoczyć podczas strojenia.
Brak kontroli ułożenia struny
Przed mocnym napięciem sprawdź cały przebieg struny. Powinna znajdować się we właściwym rowku siodełka, mostka i prowadnicy.
Struna zaczepiona o niewłaściwe miejsce może się zerwać albo uszkodzić element gitary.
Czy po wymianie strun trzeba wyregulować gitarę?
Założenie takiego samego kompletu zwykle nie wymaga żadnej regulacji. Gitara powinna zachować wcześniejsze ustawienia.
Regulacja może być potrzebna, gdy:
- zakładasz znacznie grubsze albo cieńsze struny,
- zmieniasz standardowy strój na niższy lub wyższy,
- struny zaczęły brzęczeć o progi,
- trudno je docisnąć,
- zmieniło się położenie ruchomego mostka,
- gitara nie stroi prawidłowo na kolejnych progach.
W takiej sytuacji trzeba czasem poprawić krzywiznę gryfu, wysokość strun, ustawienie mostka lub menzurę.
Nie reguluj pręta w gryfie przypadkowymi ruchami. Zbyt duży obrót może pogorszyć ustawienie albo uszkodzić instrument. Bez doświadczenia bezpieczniej poprosić o pomoc lutnika lub serwisanta.
Jak dbać o nowe struny?
Po graniu przetrzyj struny suchą, miękką ściereczką. Usuniesz w ten sposób pot, wilgoć i tłuste ślady pozostawione przez palce.
Ten prosty nawyk może wyraźnie spowolnić korozję.
Pomaga też:
- mycie i dokładne osuszanie dłoni przed grą,
- przechowywanie gitary w suchym pomieszczeniu,
- używanie futerału albo pokrowca,
- unikanie nagłych zmian temperatury,
- ochrona instrumentu przed zbyt dużą wilgotnością,
- regularne czyszczenie podstrunnicy.
Jeżeli metalowe struny szybko pokrywają się korozją, możesz wybrać komplet powlekany. Takie struny są zwykle droższe, ale często dłużej zachowują świeże brzmienie i gładką powierzchnię.
Najważniejsze zasady wymiany strun
- Kup komplet przeznaczony do konkretnego rodzaju gitary.
- Przed zdjęciem albo przecięciem starej struny dokładnie ją poluzuj.
- Sprawdź, czy nowa struna prawidłowo trzyma się w mostku.
- Nawijaj zwoje równo, jeden pod drugim.
- Po założeniu kompletu kilka razy nastrój gitarę.
- Delikatnie rozciągnij nowe struny, aby szybciej się ustabilizowały.
- Pamiętaj, że nylon rozciąga się dłużej niż metal.
- Po dużej zmianie grubości strun gitara może wymagać regulacji.
- Nie montuj metalowych strun w gitarze klasycznej, jeśli producent na to nie pozwala.
Najczęściej zadawane pytania
Ile trwa wymiana strun w gitarze?
Pierwsza samodzielna wymiana może zająć od 30 do 60 minut. Po nabraniu wprawy cały komplet da się zwykle zmienić w kilkanaście lub kilkadziesiąt minut. Dużo zależy od rodzaju mostka i sposobu mocowania strun.
Jak często wymieniać struny w gitarze?
Nie ma jednego terminu dla wszystkich. Przy codziennym graniu nowy komplet może być potrzebny co kilka tygodni. Przy okazjonalnych ćwiczeniach struny mogą służyć przez kilka miesięcy. Najlepiej zwracać uwagę na ich brzmienie, wygląd i stabilność stroju.
Czy można przeciąć stare struny?
Tak, ale najpierw trzeba je mocno poluzować. Napięta struna po przecięciu może gwałtownie odbić i zranić osobę znajdującą się obok instrumentu.
Dlaczego nowe struny szybko się rozstrajają?
Nowe struny rozciągają się i układają na kluczach oraz w mostku. Przez pierwsze godziny lub dni wymagają częstego dostrajania. Po kilku cyklach strojenia i delikatnego rozciągania powinny stać się stabilniejsze.
Czy początkujący może sam wymienić struny?
Tak. Wymiana strun w gitarze klasycznej, akustycznej albo elektrycznej ze standardowym mostkiem nie jest trudna. Więcej uwagi wymagają gitary z rozbudowanym systemem tremolo, zwłaszcza z mostkiem Floyd Rose.
Czy po zerwaniu jednej struny trzeba zmienić cały komplet?
Nie zawsze. Gdy komplet jest prawie nowy, możesz założyć tylko jedną brakującą strunę. Jeżeli pozostałe brzmią matowo, są szorstkie albo mają ślady korozji, lepiej wymienić wszystkie.
